پنلهای خورشیدی دوطرفه از نوع جدید پنلها میباشند که جذب انرژی بالاتری را نسبت به پنلهای معمولی دارد. این نوع پنلها از پر طرفدارترین پنلها در زمینه پروژههای و کسب و کارهای بزرگ است که در زمان کمتر انرژی بیشتر را تولید میکند. در ادامه این مقاله از NSOLAR به ویژگیهای این پنل، تفاوتهای آن با پنل معمولی، کارکرد آن، هزینهی پرداختی اولیه و… میپردازیم که بهتر است قبل از خرید این نوع پنل از اطلاعات کافی برخوردار باشید.

پنل خورشیدی دوطرفه (Bifacial) چیست؟
پنل های خورشیدی دو طرفه (Bifacial Solar Panel)، یکی از نوآورانهترین نسلهای فناوری فتوولتائیک (PV) هستند که با طراحی خاصی که روی آن شده میتواند از قسمت جلویی و پشتی خود نور را جذب و تبدیل به برق کند.
در ساختار این پنلها سلولهای خورشیدی بین شیشههای شفاف یا پلیمر شفاف قرار گرفتهاند که در واقع سلولهای خورشیدی از دو طرف جلو و پشت در معرض نور هستند. قسمت جلویی آن بخش اصلی است که انرژی را جذب و تولید برق میکند اما قسمت پشتی، فقط از بازتاب نور در محیط انرژی را دریافت میکند که به همین علت درصد جذب انرژی در پشت پنل معمولا کمتر از سطح جلویی میباشد.
این ویژگی باعث میشود که پنلهای خورشیدی بایفشیال 10 تا 30 درصد بازدهی بهتری نسبت به پنلهای خورشیدی معمولی داشته باشند. همچنین، درصد جذب انرژی به نوع سطح و میزان بازتاب نور (Albedo) زمینی که این پنلها نصب میشوند بستگی دارد، یعنی اگر سطح زمین صیقلی و سفید باشد درصد جذب نیز بالاتر میرود.
پشت این پنلها نیز مانند سمت جلویی آن همیشه فعال است که از بازتاب نور بر روی زمین، سقف یا دیوار، جذب انرژی میکند.
بیشتر بخوانید: ذخیره برق پنل خورشیدی
مزایا و معایب پنل خورشیدی بایفشیال
مزایا:
- تولید انرژی بیشتر
- دوام و طول عمر بالا
- دمای کاری نسبتا پایین
- بهینه برای پروژهها بزرگ
معایب:
- قیمت بالاتر
- نیاز به نصب دقیق
- وزن بالا
- نیاز به سازههای مخصوص
پنلهای خورشیدی دوطرفه چگونه کار میکنند؟
سطح جلویی پنلهای خورشیدی دوطرفه مانند پنلهای معمولی عمل میکند، یعنی نور خورشید را به صورت مستقیم دریافت و برق تولید شده را به اینورتر منتقل میکند.
سطح پشتی این نوع پنلها با پنلهای معمولی تفاوتهایی دارند، از جمله جنس آن که از شیشه است و پشت این پنلها از بازتاب نور خورشید در محیط انرژی برق را تولید میکنند.
جریان برق تولید شده توسط پنلهای خورشیدی دو طرفه به صورت همزمان وارد مدار میشوند و توسط اینورتر خورشیدی مدیریت میگردند.
عوامل موثر بر عملکرد پنلهای دوطرفه
- میزان بازتاب نور (Albedo)
- جهتگیری مناسب (زاویه نصب نسبت به خورشید)
- فاصله از سطح زمین و نوع زیرسازی بازتابنده
- تأثیر سایه، برف یا گردوغبار در عملکرد بهتر یا ضعیفتر پنلهای دوطرفه
- استفاده از ردیاب خورشیدی (Solar Tracker) برای افزایش بازدهی
بیشتر بخوانید: انواع نیروگاه خورشیدی

تفاوت پنل خورشیدی دو طرفه و یک طرفه
به طور کلی، پنلهای خورشیدی دو طرفه و یک طرفه از تفاوتهای چشمگیری برخوردار هستند که قبل از راهاندازی پروژه بهتر که به این نکات توجه داشته باشید تا خریدی متناسب با نیازهای پروژهتان انجام دهید و از بهرهوری بالای سیستم خورشیدی خود اطمینان حاصل کنید.
کدام نوع پنل برای شما مناسبتر است؟
- اگر کسب و کاری کوچک در حد کارگاه یا دفتر اداری و یا برای مصرف خانگی نیاز به پنل خورشیدی دارید پیشنهاد ما به شما پنلهای خورشیدی یک طرفه میباشد، زیرا از قیمت مناسبتری برخوردار است و نیاز شما را بر طرف میسازد.
- اگر پروژههای بزرگ و صنعتی مدنظرتان است و یا مزرعه خورشیدی دارید، پنلهای دوطرفه میتواند توانهای تولیدی بیشتری در زمان کمتر به شما ارائه دهند تا بازدهی بالاتری را دریافت کنید.
- اگر به تولید انرژی بیشتری نیازمند هستنید اما فضای کمی برای نصب پنلها دارید نیز پنلهای دو طرفه خورشیدی به شما کمک زیادی در این موضوع میکنند.
بیشتر بخوانید: پنل خورشیدی چگونه برق تولید میکند؟

ویژگیهای پنل خورشیدی دوطرفه (Bifacial)
- جذب انرژی از هر دو سمت پنل (Double Side Absorption): مهمترین و کلیدیترین ویژگی این پنلها این است که از طرف جلو و پشت خود تولید برق میکند که بازدهی آن چندین درصد بیشتر از پنلهای خورشیدی معمولی میباشد.
- طراحی با ساختاری شفاف: این پنلها علاوه بر بازدهی بهتر، از طراحی منحصر به فردی برخوردارند. این پنلها از جنس شیشههای مقاوم و شفاف هستند که مقاومت آنها نسبت پنلهای معمولی بیشتر میباشد.
- مقاومت و دوام بالا در برابر دماهای محیطی: با بهکارگیری شیشه در ساخت این پنلها، باعث شده است تا در برابر شرایط گوناگونی آب و هوایی از مقاومت بالایی برخوردار باشند.
- تولید انرژی بیشتر با همان مساحت: با خرید پنلهای خورشیدی دو طرفه شما با همان مساحتی که از قبل در نظر داشتید میتوانید از تولید انرژی بیشتری برخوردار شوید.
- هزینه اولیه بیشتر: طبیعتا خرید پنل دو طرفه به سرمایه اولیه بیشتری نیازمند است اما این هزینه بعد از طی چند سال در پروژههای صنعتی و بزرگ جبران میشود.
- طول عمر بالا: پنلهای خورشیدی دو طرفه به دلیل اینکه از نسل جدید هستند از کیفیت بالاتری ساخته شدهاند که این کیفیت باعث میشود تا عمر مفیدتری نسبت به دیگر پنلها داشته باشند.
هزینه پنل خورشیدی دو طرفه (Bifacial)
به طور معمول هزینه پنلهای خورشیدی دو طرفه، بیشتر از پنلهای خورشیدی معمولی میباشند، زیرا در ساخت این پنلها از مواد با کیفیتتر و بهروزتر استفاده شده است و از آنجایی که این پنلها در زمان کمتر راندمان بالاتری را عرضه میکنند، هزینه بالاتر معقول و بهصرفه به نظر میرسد. پس در ابتدا شما هزینه بیشتری پرداخت خواهید کرد اما پس از مدتی کوتاه این سرمایه گذاری برای شما جبران میشود.
عوامل موثر بر قیمت پنل دوطرفه
- توان پنل: هرچه توان پنل دوطرفه بیشتر باشد، هزینهی آن نیز افزایش پیدا میکند.
- نوع سلول و فناوری ساخت: سلولهای HJT و TOPCon از راندمان بیشتری برخوردار هستند که از پنلهای معمولی گرانتر میباشد.
- برند و کشور سازنده: برند و کشور سازنده یکی از نکات مهم در خرید پنل خورشیدی میباشد که برندهای معتبر مثلJAsolar ، LONGi، Jinko و Canadian Solar از کیفیت و قیمت بالایی برخوردار هستند.
- نوع سیستم نصب و پایهها: برای نصب پنل خورشیدی به علت بازتابش نور بر پشت پنل، نیاز است که از سازههای بلندتر و بازتابنده برای سطح زمین استفاده کنید که در هزینهها تاثیر مستقیمی میگذارند.
- تجهیزات جانبی: انتخاب اینورتر خورشیدی که سازگار با پنلهای دوطرفه باشد از دیگر گزینههایی است که روی قیمت تاثیر گذار هستند.
بیشتر بخوانید: پنل خورشیدی در شب
هزینه نصب و اجرا پنل دوطرفه
هزینه نصب و اجرای پنل خورشیدی دو طرفه از دیگر پنلهای معمولی بیشتر میباشد، زیرا نصب این نوع پنلها تخصصیتر میباشد به همین علت متخصصان این حوضه باید با توجه به شرایط زیر نصب و راهاندازی را شروع کنند.
- نصب با ارتفاع و زاویه مناسب نسبت به خورشید
- بررسی و ساخت زیرسازی بازتابنده (اجرای بتن سفید یا فویلهای آلومینیومی)
نکته: به دلیل نصب پنلها با ارتفاع بیشتر، نیاز به پایههای مقاومتر و باکیفیت دارید تا اجرا به درستی و بدون نقص صورت گیرد.
نکات مهم قبل از خرید پنل خورشیدی دوطرفه
- بررسی برند و گارانتی: برای عمر مفید بیشتر پنلهای دوطرفه بهتر است که از برندها و فروشگاههای معتبر خرید خود را انجام دهید تا گارانتی معتبری را نیز دریافت کنید.
- انتخاب نصاب حرفهای: برای نصب پنل خورشیدی دقیق و گرفتن نتیجه بهتر، از کارشناسان و متخصصان آن حوضه کمک بگیرید تا بهترین زاویه و ارتفاع را بررسی کنند که حداکثر تولید انرژی را کسب کنید.
- بررسی سازگاری اینورتر با پنل دوطرفه: قبل از خرید پنل باید اینورترها را نیز در نظر بگیرید تا در صورت خرید پنل دو طرفه، اینورتری را انتخاب کنید که با پنلها سازگار باشد.
- توجه به شرایط آبوهوایی منطقه: شرایط آب و هوایی تاثیر بسزایی بر روی انرژی تولید شده پنلها دارد که در مناطقی با نور شدید و مستقیم، پنلهای خورشیدی دو طرفه برق بیشتری تولید میکنند.

سخن پایانی
پنلهای خورشیدی دوطرفه مناسب برای همه نوع کسب و کار و یا حتی استفادههای خانگی و شخصی میباشد اما پیشنهاد میشود که اگر پروژه شما جز پروژههای صنعتی و بزرگ به شمار میآید، حتما از این نوع پنل استفاده کنید. این پنلها نسبت به پنلهای معمولی در زمان کمتر، انرژی بیشتری را جذب و تولید میکنند که این موضوع برای کسب و کارها از اهمیت بالایی برخوردار میباشد.
شما میتوانید قبل از خرید و نصب از کارشناسان NSOLAR دریافت مشاورهی شخصی خود را داشته باشید تا با بررسی بودجه، نیاز انرژی مدنظر و شرایط محل نصب بهترین گزینهها را برای اجرای پروژه به شما پیشنهاد شود.
سوالات متداول
پنل خورشیدی دو طرفه چیست؟
پنل خورشیدی دوطرفه (Bifacial) نوعی پنل است که از هر دو سمت خود نور خورشیدی را جذب میکند که قسمت جلویی نور مستقیم خورشید را دریافت و قسمت پشتی از بازتاب نور بر روی زمین و دیگر سطوح، انرژی را جذب و تولید برق میکند.
پنل خورشیدی بایفشیال چگونه نصب میشوند؟
به طور معمول این نوع پنلها بالاتر از سطح زمین یا سقف نصب میشوند تا نور بازتابی به درستی پشت پنل برسد و جذب انرژی به صورت کامل توسط پشت پنل دریافت شود.
آیا میتوان پنلهای خورشیدی بایفشیال را در هر مکانی نصب کرد؟
خیر. این نوع پنلها باید در سطوحی نصب شوند که قابلیت بازتاب نور را داشته باشند، مثل زمین سفید، شنی و… اما اگر از نظر متخصصین سطح زمین مناسب نباشد قبل از نصب پنلها، بازتابندهها را مورد استفاده قرار میدهند تا درصد جذب به بالاترین حد خود برسد.
آیا پنلهای خورشیدی دو طرفه برای پروژههای کوچک و خانگی مناسب است؟
بله. اما پنلهای دو طرفه معمولا برای سیستمهای صنعتی و نیروگاههای بزرگ استفاده میشوند تا بیشترین بهره را ببرند و بازگشت سرمایه را در کوتاهترین زمان ممکن به دست آورند.
منبع: