استخراج رمز ارزها به ویژه بیت کوین، یکی از سودمندترین و برترین فعالیت‌های دیجیتال می‌باشد که این موضوع باعث شده است که فعالان در این حوضه به دنبال راهی برای تامین برقی پایدار و ارزان‌تر باشند. در چند سال گذشته، استفاده از سیستم‌های خورشیدی برای استفاده از ماینر، یکی از راه‌حل‌های کاربردی در این زمینه محسوب می‌شود که مصرف برق را کاهش داده، هزینه استخراج را پایین می‌آورد و وابستگی به شبکه برق سراسری را کاهش می‌دهد.

با این وجود، راه‌اندازی یک نیروگاه خورشیدی برای ماینر نیز کار چندان راحتی نیست و نیازمند شناخت دقیق توان مصرفی، ظرفیت تولید انرژی و نوع سیستم (آنگرید یا آفگرید) است. علاوه بر این موضوعات، قوانین موجود در این زمینه، چالش‌های اجرایی نصب و… وجود دارند که باید همه جهات را در نظر گرفت. در ادامه این محتوا از Nsolar به مزایا و معایب، قوانین کشور و معیارهای انتخاب و خرید پنل خورشیدی مناسب می‌پردازیم.

استفاده از پنل خورشیدی برای ماینر

آیا پنل خورشیدی برای ماینر مناسب است؟

به کارگیری سیستم خورشیدی برای ماینر، در شرایطی خاص با طراحی مهندسی شده و صحیح می‌تواند یکی از گزینه‌های مناسب و مقرون به‌صرفه باشد. ماینرها بار الکتریکی بسیار سنگینی دارند و مصرف برق آن‌ها باید ثابت، پیوسته و 24 ساعته باشد؛ در حالی که تولید انرژی برق پنل‌های خورشیدی متغیر است و وابستگی شدید به نور خورشید دارد که فقط در طول روز فعال است.

به همین دلیل، برای اینکه ماینر با سیستم خورشیدی به درستی و بدون مشکل کار کند، سیستم خورشیدی باید به صورت دقیق طراحی شود تا توان لحظه‌ای برق پایدار و راندمان مناسب تامین شود. در ادامه به بررسی مزایا و معایب استفاده از پنل خورشیدی برای ماینر میپردازیم.

بیشتر بخوانید: شارژ کردن گوشی با پنل خورشیدی

مزایای استفاده از پنل خورشیدی برای ماینر

  • کاهش چشمگیر هزینه برق مصرفی ماینر: با تولید برق از طریق سیستم خورشیدی برای ماینر، وابستگی شما به شبکه برق سراسری به طور چشمگیری کم می‌شود که همین علت باعث افزایش سود خالص می‌گردد.
  • تولید برق پایدار و بدون نوسان: پنل خورشیدی برق DC تولید می‌کند و پس از تبدیل به AC (با اینورتر خورشیدی استاندارد)، نوسان بسیار کمتری نسبت به ژنراتورها یا شبکه‌های ضعیف دارد که این موضوع عمر پاور، هش‌برد و کنترل‌برد ماینر را افزایش داده و خرابی دستگاه را به حداقل می‌رساند.
  • مستقل شدن از افزایش تعرفههای برق: در برخی مناطق که تعرفه برق، پلکانی و یا صنعتی است، پنل خورشیدی باعث می‌شود که از پرداخت هزینه‌ها و افزایش‌های دوره‌ای مستقل بمانید.
  • امکان فروش برق مازاد و کسب درآمد جانبی: در نیروگاه‌های آن‌گرید، اگر برق تولیدی بیش از نیاز باشد، می‌توان آن را به شبکه برق تزریق کرد و درآمدی حاصل از فروش برق مازاد داشت که بازگشت سرمایه سیستم خورشیدی سریع‌تر اتفاق بیفتد.
  • ارائه عملکرد پایدار در مناطق دور از شبکه: برای ماینرهایی که در مناطق کم‌برق یا بی‌برق مستقر می‌شوند، پنل خورشیدی (مخصوصا همراه با باتری) یک منبع انرژی کاملا مستقل فراهم می‌کند. درست است که سیستم آف‌گرید هزینه بالایی دارد ولی در مناطقی که دسترسی به برق آسان نیست مزیت بزرگی محسوب می‌شود.
  • سازگاری با قوانین و کاهش ریسک نظارتی: استفاده از نیروگاه خورشیدی به‌عنوان انرژی پاک با قوانین کشور سازگار است و در نیروگاه‌های آن‌گرید برای استفاده از ماینر نیز محدوده‌ی قانونی به صورت شفاف بیان شده است که این شفافیت قانونی ریسک جریمه را کاهش می‌دهد.

پنل خورشیدی مونو کریستال برای ماینر

معایب استفاده از پنل خورشیدی برای ماینر

  • نیاز به سرمایه اولیه بالا: سیستم خورشیدی مخصوص ماینر باید توان بالایی برای تولید انرژی داشته باشد. به همین دلیل نیاز به خرید اینورتر خورشیدی، پنل خورشیدی، استراکچر و در صورت نیاز باتری با بهترین کیفیت و راندمان خواهید داشت.
  • محدودیت قانونی در استفاده از برق خورشیدی برای استخراج: طبق قوانین و مقررات نیروگاه‌های آن‌گرید، فقط 25 تا 30 درصد از برق تولیدی مجاز است که برای ماینر استفاده شود. پس، نمی‌توان کل برق تولیدی را به استخراج اختصاص داد.
  • نیاز به فضای زیاد برای نصب پنلها: ماینر یک مصرف‌کننده بسیار پرقدرت است. برای مثال یک دستگاه 3 کیلووات، حدودا به 12 تا 15 پنل 500 وات نیاز دارد که این موضوع باعث می‌شود برای داشتن مزرعه ماینینگ، فضای زیادی برای نصب پنل‌ها لازم باشد.
  • وابستگی کامل به شرایط آبوهوایی: در روزهای ابری، بارانی یا فصل زمستان، توان خروجی پنل‌ها به‌شدت کاهش پیدا می‌کنند. اگر باتری یا منبع کمکی وجود نداشته باشد، دستگاه‌های ماینر خاموش می‌شوند که این ناپایداری می‌تواند به سودآوری و هش‌ریت (Hash Rate) ماینر ضربه بزند.
  • عدم کارایی مناسب برای ماینینگ 24/7 بدون ذخیرهساز: ماینرها باید 24 ساعته روشن باشند اما پنل خورشیدی فقط 4 تا 6 ساعت تولید حداکثری دارد. بدون باتری لیتیومی یا پشتیبان برق شهری، سیستم خورشیدی به تنهایی نمی‌تواند استخراج پیوسته ارائه دهد.
  • چالشهای فنی در هماهنگی پنل با مصرف لحظهای ماینر: مصرف لحظه‌ای ماینر ثابت نیست و بسته به بار، هش‌ریت (Hash Rate) و دمای محیط تغییر می‌کند که خروجی پنل خورشیدی نیز ثابت و قابل کنترل نیست که این ناهماهنگی باعث می‌شود که به تجهیزات اضافه‌تری از جمله: شارژ کنترلر MPPT، اینورتر هیبرید و سیستم مدیریت باتری (BMS) نیاز پیدا کنید که هزینه و پیچیدگی را بالا می‌برد.
  • نیاز به طراحی تخصصی و مهندسی دقیق: پروژه خورشیدی مخصوص ماینر باید بر این اساس طراحی شوند: نوع ماینر، توان مصرفی، اقلیم منطقه، زاویه نصب، ظرفیت باتری و نوع اینورتر. که هرگونه اشتباه در پروژه باعث باعث خاموش شدن دستگاه می‌شود که سرمایه به هدر می‌رود.

بیشتر بخوانید: چرا راندمان پنل خورشیدی کاهش می یابد؟

چه پنل خورشیدی برای ماینر مناسب است؟

انتخاب کاربردی و درست پنل‌های خورشیدی یکی از مهمترین مراحل این سیستم می‌باشد. زیرا توان مصرفی ماینر بالا و لحظه‌ای است و اگر از پنل‌های مناسب استفاده نکنیم، کل سیستم از ضعف‌هایی بهره می‌برد. در ادامه به ویژگی‌های فنی، نوع پنل و محاسبه تعداد آن‌ها می‌پردازیم.

ویژگی‌های فنی پنل مناسب برای ماینر

  • راندمان بالا پنل (High-Efficiency Cells): راندمان بالا یعنی تولید وات بیشتر در مساحت کمتر، که برای ماینینگ مهم است. می‌توان از پنل‌هایی با سلول‌های مونوکریستال (Monocrystalline) یا نسل‌های HJT / TOPCon که بالاترین راندمان را دارند، استفاده کرد.
  • توان بالا پنل (Wattage): برای ماینرها باید پنل‌هایی با توان بالا انتخاب شود؛ ترجیحا پنل‌هایی با توان 500W یا بالاتر. پنل‌های کوچک مثل 250 تا 300 وات برای ماینرها کافی نیستند، مگر اینکه از تعداد بالاتر استفاده کنید.
  • سازه و استراکچر مقاوم (Mounting & Structure): چون تعداد پنل‌ها بالا هستند باید از استراکچر خورشیدی با مقاومت و کیفیت بالا استفاده کرد که تحمل فشار و وزن پنل‌ها را داشته باشند.

محاسبه تعداد و ظرفیت پنل برای ماینر (مثال عملی)

به عنوان مثال، یک ماینر با توان مصرفی 3000 وات (KW3) دارید و می‌خواهید با سیستم خورشید بخشی یا تمام برق آن تامین شود.

  • اگر بخواهیم شب‌ها هم برق داشته باشیم یا بخشی از مصرف را جبران کنیم، فرض می‌کنیم روزانه 6 ساعت تابش مؤثر داریم.
  • انرژی روزانه لازم: ×3Kw   H 24= 72kWh
  • فرض کنیم فقط 6 ساعت از پنل دریافت داریم: باید kWX6H = 72kWh12 نیرو تولید شود.
  • با پنل 500 W (0.5 kW): نیاز به تقریباً 24 پنل W500 برای چنین تغذیه‌ای دارید (kW12/0.5kW = 24).

اگر بخواهید فقط در ساعات روز استخراج کنید (مثلاً 12 ساعت) و در شب خاموش باشد، همان پنل‌ها می‌توانند جوابگو باشند، اما در حالت 24/7 حتماً به باتری یا منبع مکمل نیاز است.

قیمت پنل خورشیدی برای ماینر

بیشتر بخوانید: تاثیر دما بر پنل خورشیدی

ترکیب مناسب اجزا برای کارکرد مطمئن (System Configuration)

جزء سیستم

توضیحات
پنل خورشیدی

پنل مونوکریستال 500 وات با راندمان بالا

اینورتر (Inverter)

مناسب بار سنگین – تک‌فاز یا سه‌فاز بر اساس نوع پروژه
استراکچر (سازه خورشیدی)

سازه مقاوم با زاویه بهینه نسبت به زاویه تابش خورشید

کابل و تجهیزات حفاظتی

کابل‌های DC / AC استاندارد + فیوز و کلیدهای حفاظتی مناسب
تجهیزات مخصوص استفاده شبانه

بانک باتری + شارژ کنترلر MPPT، اینورتر هیبرید و سیستم مدیریت باتری (BMS)

دقت داشته باشید که خرید استراکچر خورشیدی، پنل‌ها و اینورتر بستگی به نوع سیستم خورشیدی دارد و قبل از خرید کارشناسان باید نوع پروژه را بررسی کنند.

توصیه نهایی بر اساس شرایط مختلف

  • اگر مصرف کمتری نسبت به میزان استخراج در روزهای آفتابی دارید، پنل‌های مونو کریستال + اینورتر + استراکچر کافی می‌باشد.
  • اگر قصد استخراج 24 ساعته از سیستم را دارید، باید سرمایه خود را روی تعداد بالاتر پنل، باتری (برای ذخیره‌سازی)، متمرکز کنید که هزینه نسبتا بالایی دارد.
  • اگر فضای محدودی برای نصب پنل‌ها دارید، پیشنهاد می‌شود که از پنل‌های مونو کریستال با راندمان بالا و یا پنل‌های بایفیشال (bifacial) استفاده کنید.
  • اگر تابش به منطقه ثابت نیست و از شرایط آب‌وهوایی اطمینان ندارید، هزینه اولیه را دقیق محاسبه کنید، شاید برق شبکه یا ترکیب هیبریدی برای پروژه شما منطقی‌تر باشد.

قوانین استفاده از پنل خورشیدی برای ماینر

1. محدودیت استفاده از برق نیروگاههای آنگرید برای ماینینگ (25 تا 30 درصد)

طبق دستورالعمل ساتبا و وزارت نیرو کشور، نیروگاه‌های خورشیدی متصل به شبکه (On-Grid) مجاز هستند که 25 تا 30 درصد تولید برق خود را برای دستگاه‌های ماینر صرف کنند که این مرز گذاری به علت جلوگیری از اختلالات شبکه‌ای و مدیریت مصرف وضع برق است و استفاده بیش از عدد گفته شده تخلف محسوب می‌شود.

2. الزام دریافت مجوز قانونی برای فعالیت ماینینگ

باید اشاره کنیم که استفاده از برق خورشیدی برای ماینر بدون مجوز (استخراج ارز دیجیتال) از وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت)، خلاف قانون محسوب می‌شود. حتی اگر ماینر شما با برق کاملاً تجدیدپذیر کار کند، باید به برخی نکات توجه داشته باشید: دریافت پروانه بهره‌برداری، ثبت شناسه دستگاه، ثبت در سامانه بهین‌یاب.

3. الزام انطباق مشخصات فنی نیروگاه با مصرف ماینینگ

برای استفاده از سیستم‌های خورشیدی برای تامین برق ماینر، توان تولیدی پروژه باید در پرونده نیروگاه ذکر شود. همچنین، تغییر ظرفیت نیروگاه، افزایش و خرید پنل‌های خورشیدی مجدد و اضافه نمودن باتری به سیستم، بدون اعلام به ساتبا خلاف محسوب می‌شود.

4. ممنوعیت استفاده از برق یارانهای یا خانگی برای ماینر

حتی اگر پنل خورشیدی روی محل سکون و… شما نصب شده باشد و از استفاده ترکیبی بهره ببرید (یعنی هم از برق خورشیدی استفاده کنید و هم ماینر به شبکه داخلی متصل باشد) جرم محسوب می‌شود و جریمه‌ای را باید در ازای این کار پرداخت کنید که جریمه شامل: ضبط دستگاه‌ها، هزینه خسارت به شبکه و جریمه چند برابری نقدی می‌باشد.

5. مجاز بودن استفاده کامل از برق نیروگاههای آفگرید برای ماینر

در نیروگاه‌های مستقل از شبکه (Off-Grid) هیچ محدودیت قانونی از طرف وزارت نیرو و ساتبا وجود ندارد و مالک نیروگاه می‌تواند 100 درصد انرژی تولیدی را به ماینینگ اختصاص دهد.

6. الزام رعایت استانداردهای ایمنی و تجهیزاتی

برای اتصال ماینر به سیستم خورشیدی باید به برخی استانداردها توجه داشت: استانداردهای کابل‌کشی DC/AC، استاندارد فیوزهای حفاظتی و Breaker ها، طراحی استاندارد اینورتر برای بارهای لحظه‌ای سنگین، جلوگیری از برگشت جریان به شبکه.

در صورت عدم رعایت این استانداردها ممکن است با عدم تأیید ساتبا یا بروز حادثه مواجه شوید.

7. ممنوعیت فروش برق خورشیدی برای تامین ماینینگ غیرمجاز

مالکان نیروگاه‌های خورشیدی حق ندارند که برق تولیدی را در اختیار ماینرهای غیرمجاز، قرار دهند. این کار طبق قانون بهره برداری، تخلف در زمینه انرژی محسوب می‌شود و برای مالک جریمه در نظر گرفته می‌شود.

بیشتر بخوانید: پنل خورشیدی چیست و چگونه کار می کند؟

خرید پنل خورشیدی برای ماینر

سخن پایانی

به صورت کلی، اگر هدف شما کاهش هزینه برق مصرفی و کاهش ریسک قانونی ماینر است، پنل خورشیدی گزینه‌ای مناسب می‌باشد. اما اگر هدف تغذیه کامل دستگاه‌ماینر بدون شبکه برق باشد، هزینه‌ها طوری بالا می‌روند که صرفه اقتصادی برای مالک پروژه نخواهد داشت. همچنین، بررسی دقیق ظرفیت مورد نیاز و مقایسه هزینه‌ها با میزان درآمد، اهمیت بالایی دارد که بهتر است از متخصصان آن حوزه مشاوره بگیرید.

سوالات متداول

آیا پنل خورشیدی جوابگوی ماینر است؟

بله، اما به شرایط بستگی دارد. اگر پنل‌ها ظرفیت کافی داشته باشند و سیستم ذخیره‌سازی یا اتصال به شبکه درست طراحی شود، می‌توان بخشی یا تمام برق ماینر را با انرژی خورشیدی تامین کرد. در نیروگاه‌های آن‌گرید طبق قانون فقط 25 تا 30 درصد برق تولیدی برای ماینر مجاز است.

آیا ماینر با پنل خورشیدی کار می کند؟

بله، ماینر می‌تواند با برق تولیدی از پنل خورشیدی کار کند، به شرطی که توان لحظه‌ای و پایدار فراهم شود. معمولاً برای جلوگیری از نوسان، این سیستم‌ها همراه با اینورتر قدرتمند و باتری طراحی می‌شوند.

آیا با پنل خورشیدی می توان بیت کوین استخراج کرد؟

بله، استخراج بیت‌کوین با انرژی خورشیدی امکان‌پذیر است. بسیاری از مزارع ماینینگ برای کاهش هزینه برق از نیروگاه‌های خورشیدی استفاده می‌کنند. با این حال به دلیل نیاز بالای ماینرها، باید تعداد پنل‌ها و ظرفیت سیستم دقیق محاسبه شود.

آیا استخراج بیت کوین با پنل خورشیدی جرم است؟

خیر، استخراج بیت‌کوین با انرژی خورشیدی به‌خودی‌خود جرم نیست؛ اما فعالیت ماینینگ باید مجوز داشته باشد، در صورت عدم اخذ مجوز، فعالیت غیرقانونی محسوب می‌شود.

آیا ماینر می‌تواند فقط با پنل بدون باتری کار کند؟

در سیستم‌های آن‌گرید می‌توان بخشی از برق را مستقیماً مصرف کرد، اما بدون باتری نوسان برق زیاد است و ماینر خاموش و روشن می‌شود. برای کاری پایدار، وجود باتری یا اتصال به شبکه ضروری است.

آیا استفاده از پنل خورشیدی برای ماینر به‌صرفه است؟

در حالت آن‌گرید معمولاً بله، چون بخشی از مصرف ماینر را جبران و هزینه برق را کاهش می‌دهد. اما در حالت آف‌گرید به دلیل هزینه بالای باتری‌ها، معمولاً صرفه اقتصادی کمی دارد.

منبع:

prismecs