در سالهای اخیر توسعه نیروگاههای خورشیدی به صورت چشمگیری افزایش یافته است که از دلایل آن میتوان به تابش مناسب نور خورشید در مناطقی از کشور، سرمایهگذاریهای طولانی مدت و استفاده از منابع طبیعی بدون آسیب به محیط زیست میباشد. علاوه بر این، نیروگاه خورشیدی 5 مگاوات به دلیل مصرف زمین کمتر نسبت به پروژههای بزرگتر مورد توجه افراد زیادی قرار گرفته است.
در ادامه این مقاله از Nsolar به صورت مرحله به مرحله بررسی میکنیم که نیروگاه خورشیدی 5 مگاوات چیست، چه میزان برق تولید میکند، هزینه احداث آن به صورت تقریبی چقدر است و… میپردازیم.

-
نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی چیست؟
-
نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی چه مقدار برق تولید میکند؟
-
هزینه نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی در سال 1404
-
درآمد و سودآوری نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی
-
مراحل راهاندازی نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی
-
انتخاب زمین و بررسیهای محیطی
-
اخذ مجوزهای لازم از ساتبا و ارگانهای محلی
-
طراحی فنی و مهندسی (Design & Engineering)
-
خرید تجهیزات اصلی و فرعی
-
اجرای عملیات عمرانی و فونداسیون
-
نصب استراکچر و پنلهای خورشیدی
-
کابلکشی، نصب اینورتر و تابلوهای برق
-
تستهای فنی، راهاندازی اولیه و اتصال به شبکه
-
تحویل نهایی و آغاز بهرهبرداری
-
سخن پایانی
-
سوالات متداول
نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی چیست؟
نیروگاه 5 مگاواتی خورشیدی یک سامانه فتوولتائیک در مقیاس متوسط میباشد که با تجهیزاتی از جمله; پنل خورشیدی، اینورتر خورشیدی، استراکچر پنل خورشیدی (سازه نگهدارنده)، کابلها، اتصالات و تجهیزات حفاظتی و سیستم مانیتورینگ، انرژی تابشی خورشید را تبدیل به برق متناوب (AC) میکنند.
ظرفیت اسمی این نیروگاه 5 مگاوات (MW) میباشد؛ یعنی در شرایط محیطی و آبوهوایی استاندارد، توان خروجی این نیروگاه میتواند در لحظه به 5 میلیون وات برسد. همچنین، این نیروگاه در زمینی به وسعت 5 تا 7 هکتار نصب میشود.
اغلب، در ایران نیروگاه 5 مگاواتی برای اتصال به شبکه سراسری طراحی میشوند که نقش مهمی در تامین برق برخی مناطق صنعتی و شهری دارند. به صورت کلی، نیروگاه خورشیدی 5 مگاوات از ظرفیت مناسبی برخوردار میباشد که نه مانند نیروگاههای بزرگتر پیچیده هستند و نه مثل پروژههای چند صد کیلو واتی، ظرفیت محدود دارند. بنابراین، تعادلی میان هزینه، بازده سرمایه و اجرای پروژه برقرار شده است.
بیشتر بخوانید: هزینه ساخت نیروگاه خورشیدی 200 کیلووات
مزایا و معایب نیروگاه خورشیدی 5 مگاوات
مزایا:
- هزینه کمتر نسبت به نیروگاههای بزرگ
- اجرای سریع پروژه
- نیاز کمتر به زمین برای نصب و اجرا نسبت به نیروگاههای بزرگتر
- عملکرد پایدار
معایب:
- وابستگی به شرایط آب و هوایی
- هزینه سرمایهگذاری اولیه
- نیاز به فضای نصب پهناور
نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی چه مقدار برق تولید میکند؟
میزان تولید برق یک نیروگاه 5 مگاواتی خورشیدی به عوامل زیادی از جمله، شدت تابش نور به سطح پنلها، دما محیطی، محل جغرافیایی، گردوغبار، استراکچر پنل خورشیدی و راندمان اینورتر بستگی دارد. با این حال، اگر بخواهیم که مقدار تقریبی را بیان کنیم میتوان به طور متوسط به عدد 700.000 تا 1.000.000 کیلو وات ساعت در ماه (0.7–1 GWh/month) رسید. این مقدار، سالیانه به صورت میانگین به 8.400.000 تا 12.000.000 میلیون کیلووات ساعت (8.4–12 GWh/year) میرسد.
این دامنه اختلاف مربوط به شرایط اقلیمی در استانهای مختلف ایران است. مثلا میانگین تولید انرژی برق بین یزد و مازندران اختلاف زیادی دارند، به علت تابش بیشتر در استان یزد، میانگین تولید انرژی بالا است اما در استانهایی از جمله گیلان و مازندران به علت رطوبت و هوای ابری کمتر انرژی تولید میشود.
جدول میزان تولید برق نیروگاه خورشیدی 5 مگاوات در استانهای مختلف ایران
در این جدول، میانگین تولید انرژی برق به صورت ماهانه و سالانه در استانهای مختلف ایران را بررسی کردهایم. شما میتوانید با توجه به محل راهاندازی پروژه خود میانگین تولید انرژی پروژه خود را تخمین بزنید.
میزان تولید برق نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی در این جدول به صورت تقریبی میباشد و به صورت دقیق محاسبه نشده است.

بیشتر بخوانید: هزینه نیروگاه خورشیدی 10 مگاواتی
هزینه نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی در سال 1404
هزینه راه اندازی نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی در سال 1404، به عواملی از جمله نوع تجهیزات، نرخ ارز، منطقه جغرافیایی، هزینه زیر ساختها و اخذ مجوزها بستگی دارد اما با توجه به قیمت تجهیزات در 1404، میتوان قیمت را حدود 150 تا 180 میلیارد برآورد کرد که حدود 50 تا 60 درصد بخش عمده این هزینهها صرف خرید تجهیزات و 40 تا 50 درصد، هزینه اخذ مجوز، نصب و راهاندازی میشود.
هزینه تقریبی تجهیزات و عملیات در پروژه 5 مگاوات خورشیدی:
- قیمت پنل خورشیدی حدود 60 تا 65 میلیارد تومان (521٬739 تا 565٬217 دلار)
- اینورترها حدود 25 تا 30 میلیارد تومان (217٬391 تا 260٬869 دلار)
- استراکچر (سازه) 15 تا 20 میلیارد تومان (130٬435 تا 173٬913 دلار)
- مانیتورینگ، عملیات عمران، کابلکشی، فونداسیون و تابلوها و… حدود 40 تا 50 میلیارد تومان (347٬827 تا 434٬783 دلار)
- مجموع 150 تا 180 میلیارد تومان (حدود 1.30 تا 1.56 میلیارد دلار)
درآمد و سودآوری نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی
نیروگاه 5 مگاواتی خورشیدی، یکی از سودآورترین مدلهای سرمایهگذاری در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر میباشد. که سالانه بین 8 تا 9 میلیون کیلووات ساعت برق تولید میکند که دولت این برق را با نرخ 700 تا 900 تومان به ازای هر کیلووات ساعت خریداری میکند که بر این اساس سالانه این نیروگاه درآمدی بین 5.6 تا 8.1 میلیارد تومان خواهد بود.
از این مقدار تنها حدود 2 تا 3 درصد بهعنوان هزینه بهرهبرداری و نگهداری (O&M) کسر میشود و سود خالص نهایی بین 5.3 تا 7.8 میلیارد تومان باقی میماند که بازگشت سرمایه بین 4 تا 7 سال محاسبه میشود و با در نظر گرفتن عمر سیستم که حدود 25 تا 30 سال میباشد، در نتیجه سرمایهگذاری به نفع و مناسبی میباشد.
این جدول به صورت تقریبی میباشد، برای اطلاعات دقیقتر به مشاورین ان سولار پیام دهید.

بیشتر بخوانید: راه اندازی نیروگاه خورشیدی 1 مگاواتی
مراحل راهاندازی نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی
مراحل راه اندازی نیروگاه خورشیدی 5 مگاوات، یک فرایند چند مرحلهای میباشد که اگر با دقت و ترتیب انجام شود، میتوان پس از مدتی عملکرد مناسب، کاهش هزینهها، افزایش راندمان و بازده کل سیستم را مشاهده کرد. در ادامه، مراحل راهاندازی پروژه 5 مگاواتی خورشیدی را بررسی خواهیم کرد.
انتخاب زمین و بررسیهای محیطی
انتخاب زمین مناسب که از شیب کمی برخوردار باشد و ترجیحا نزدیک به خطوط انتقال برق باشد از مراحل اولیه این پروژه میباشد. پس از آن با نرمافزارهای تخصصی از جمله PVsyst میزان تابش در آن منطقه، شدت نور، دما و ریسکهای محیطی تحلیل میشوند. انتخاب زمین مناسب تا 10 تا 20 درصد هزینههای اجرایی و عمرانی را کاهش میدهد.
اخذ مجوزهای لازم از ساتبا و ارگانهای محلی
قبل از شروع پروژه باید به دریافت و اخذ مجوزهای اتصال به شبکه، موافقت ساتبا (سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق)، محیطزیست و استعلامهای محلی ضروری توجه داشت که زمانی نسبتا طولانی صرف آن میشود.
طراحی فنی و مهندسی (Design & Engineering)
پس از انتخاب زمین و صدور مجوزهای لازم برای نصب نیروگاه، طراحی و نقشه برداری توسط متخصصین انجام میشود که شامل موارد زیر میباشند:
- نقشهبرداری و جانمایی دقیق پنلها
- طراحی الکتریکی بخش DC و AC
- انتخاب نوع خرید اینورتر خورشیدی، پنل و استراکچر
- طراحی فونداسیون و زیرساختهای پروژه
- بررسی راندمان ماهانه و سالانه نیروگاه
خرید تجهیزات اصلی و فرعی
پس از بررسیهای اولیه، نوبت به خرید تجهیزات میرسد که قبل از خرید باید به برند و گارانتی محصولات توجه کافی داشته باشید تا نیروگاه بهترین بهره را به شما ارائه دهد.
تجهیزات نیروگاه 5 مگاوات خورشیدی شامل:
- پنل خورشیدی
- اینورتر (مرکزی یا استرینگ)
- استراکچر پنل خورشیدی
- کابلها، اتصالات و تابلوها
- ترانسفورماتور و سیستم مانیتورینگ
اجرای عملیات عمرانی و فونداسیون
قبل از نصب پنلها، عملیات عمرانی از جمله: تسطیح زمین، نصب فونداسیون سازه، حفاری و احداث پایهها صورت میگیرند. کیفیت این مرحله تاثیر بسزایی بر روی طول عمر و پایداری نیروگاه دارد.
نصب استراکچر و پنلهای خورشیدی
پس از آماده سازی زمین، استراکچر پنلهای خورشیدی با زاویهسازی دقیق و استاندارد نصب میشوند و پنلهای بر روی آن سازهها قرار میگیرند. دقت داشته باشید، استراکچر باید طوری تنظیم شود که کمتر سایهزنی ایجاد شود تا پنلها بیشترین جذب نور را در طول روز داشته باشند.
کابلکشی، نصب اینورتر و تابلوهای برق
در این مرحله اتصال کابلها به اینورتر و دیگر اجزا صورت میگیرد که بعد از آن بخش نصب الکتریکی به اتمام میرسد.
- کابلکشی DC از پنلها به اینورتر
- کابلکشی AC از اینورتر به تابلوها
- اتصال ترانسفورماتور و خطوط خروجی
- راهاندازی سیستم ارتینگ و حفاظت در برابر صاعقه
نکته: این مرحله جز حساسترین بخش یک پروژه خورشیدی میباشد و باید طبق استاندارد IEC توسط متخصصین آن حوزه انجام شود.
تستهای فنی، راهاندازی اولیه و اتصال به شبکه
پس از نصب نهایی تستهای ولتاژ، جریان، عایقی، عملکرد اینورترها، پنلها و سنجش راندمان صورت میگیرد که پس از تایید نهایی، نیروگاه به شبکه سراسری برق متصل شده و وارد مدار بهرهبرداری میشود.
تحویل نهایی و آغاز بهرهبرداری
در نهایت، پروژه آماده و فرایند پایش، مانیتورینگ و نگهداری دورهای شروع میشود. نیروگاه 5 مگاوات خورشیدی، معمولا نیاز به نگهداری سالیانه و دورهای ماهانه دارد تا عملکردی مطلوب در طولانی مدت ارائه دهد.
بیشتر بخوانید: انواع نیروگاه خورشیدی

سخن پایانی
برای سرمایه گذاری هدفمند و طولانی مدت، راهاندازی نیروگاه خورشیدی 5 مگاوات یکی از بهترین راههای کم ریسک با سود فراوان میباشد. با توجه به تولید سالانه بین 8 تا 12 کیلو وات ساعت و نرخ خرید تضمینی دولت، سود نیروگاه میتواند سالیانه به چندین میلیارد برسد. ضمن اینکه هزینههای بهرهبرداری و نگهداری بسیار پایین است. انتخاب موقعیت مناسب جغرافیایی، کیفیت پنلها، استراکچر و اینورتر، نقش مهمی در افزایش راندمان، کاهش افت تولید و عمر سیستم دارد.
این سیستم نه تنها یک سرمایهگذاری پر سود میباشد، بلکه به توسعه انرژی پاک و به کاهش وابستگی سوختها فسیلی کمک میکند.
سوالات متداول
هزینه ساخت نیروگاه خورشیدی 5 مگاواتی چقدر است؟
بر اساس قیمت تجهیزات در سال 1404، هزینه ساخت بین 150 تا 180 میلیارد تومان است. قیمت به نوع اینورتر، پنل، سازه، کابلها و محل اجرای پروژه بستگی دارد و امکان تغییر قیمت وجود دارد.
یک نیروگاه 5 مگاواتی سالانه چقدر درآمد دارد؟
با قرارداد خرید تضمینی، درآمد تقریبی سالانه بین 30 تا 38 میلیارد تومان است. میزان تابش منطقه و کیفیت تجهیزات بر درآمد تاثیر مستقیم دارند.
آیا امکان دریافت وام و تسهیلات برای نیروگاه 5 مگاواتی وجود دارد؟
بله، معمولاً صندوق انرژیهای تجدیدپذیر، بانکها و ساتبا، تسهیلاتی در این مورد ارائه میدهند. اما روند دریافت وام نیازمند ارائه طرح توجیهی، زمین مناسب و رزومه اجرایی است.
چه مدت زمان برای ساخت نیروگاه نیاز است؟
در شرایط استاندارد، ساخت یک نیروگاه 5 مگاواتی بین 4 تا 6 ماه زمان میبرد. زمان اخذ مجوزها معمولاً از خود اجرا بیشتر طول میکشد.
منبع: